Freerider

Na początku niewiele się dzieje. Ruch drogowy na wszystkich trzech pasach bulwaru Tsarigradsko Shose stoi w miejscu. Ivaylo Popivantchev niecierpliwie bębni palcami w kierownicę. Po chwili zauważa lukę i kieruje się w stronę zjazdu. Nagle jesteśmy w centrum Sofii.

Jest wiosna. Chmury wiszące od kilku dni nad Sofią nieco się przerzedzają. Młode pędy drzew i krzewów lśnią niczym zielone pochodnie. Wokół stolicy Bułgarii z mgły wyłaniają się pokryte śniegiem szczyty. Sofię otaczają trzy pasma górskie: góry Witosza na zachodzie, Stara Płanina na północy i góry Riła na południu. Zachwycająca panorama wznosząca się na wysokość ponad 2 tys. metrów. „W ciągu pół godziny moglibyśmy dojechać do ośrodka narciarskiego”, wyjaśnia Ivaylo Popivantchev, uśmiechając się w zamyśleniu. Wkrótce dowiemy się, dlaczego.

Popivantchev to powściągliwy człowiek. Jego uścisk dłoni jest silny, ale nie dominujący. Jego głos jest czysty, ale cichy. 62-latek należy do przedsiębiorców, którzy odnieśli największy sukces w branży motoryzacyjnej w Europie Wschodniej. Jest importerem marki Porsche w Bułgarii oraz kolekcjonerem zabytkowych samochodów. Znaczną część swojej imponującej kolekcji udostępnił wszystkim zainteresowanym w Porsche Center Sofia. Za tę niezwykłą koncepcję firma Vitosha Sports Cars, nazwana od pasma górskiego o tej samej nazwie, otrzymała wyróżnienie w ramach Classic Partner Awards 2024/2025 w kategorii „Best Point of Experience – Showroom Setup”. To cenne wyróżnienie dla partnerów z certyfikatem Porsche Classic Partner – czyli centrów serwisowych Porsche, które specjalizują się w obsłudze, konserwacji i renowacji klasycznych samochodów. Teraz po raz pierwszy trafiło do Europy Wschodniej. „To wyjątkowy zaszczyt”, mówi Popivantchev. „Bardzo wiele dla mnie znaczy”.

Na przejażdżkę po Sofii wybiera szczególny model: kabriolet 911 Carrera 2 (964) w stylizacji Turbo z 1993 roku. „To idealny samochód na co dzień”, zauważa, przepuszczając dzwoniący tramwaj. „Bezkompromisowo sportowy w wyglądzie, ale też bardzo wygodny”. Prawie wszystkie detale są dokładnie takie same, jak w momencie opuszczenia fabryki. Każdy kawałek skóry, każda śrubka w silniku, każdy element musi być autentyczny, aby „oldtimer był rzeczywiście klasykiem”, wyjaśnia Popivantchev. W pewnej chwili zauważa wzrok pasażera skierowany na konsolę środkową. W uchwycie tkwi jego telefon komórkowy, którego w 1993 roku z pewnością tam nie było. „Odrobina teraźniejszości”, śmieje się. „Używam tego samochodu przez cały rok jako auta na co dzień. Spore wyzwanie. Dlatego pozwoliłem sobie dodać kilka rzeczy – na przykład sztywny dach na zimę, nowocześniejsze przednie światła, system audio Porsche Classic i felgi Speedline”.

Popivantchev zatrzymuje samochód na poboczu drogi i wskazuje ręką na długi budynek. To najstarsza hala targowa w Bułgarii. Została wybudowana około 120 lat temu w stylu neorenesansowym, ma szklany dach oraz zieloną metalową konstrukcję z odlewni Gustave’a Eiffela, konstruktora paryskiej wieży Eiffela. „Perfekcyjnie odrestaurowana”, uważa specjalista, który najwyraźniej ma ogromną słabość do starych rzeczy lśniących nowym blaskiem.

Sofia była na przestrzeni dziejów pionkiem na szachownicy wielu mocarstw. Swój ślad odcisnęli Rzymianie, Hunowie, Osmanowie oraz Rosjanie. Znaleziska archeologiczne potwierdzają nieprzerwane osadnictwo od ponad 5 tys. lat. Rządzili tutaj królowie, cesarze i carowie. Miasto położone jest w sercu Półwyspu Bałkańskiego, w zachodniej części należącej do UE Bułgarii, 60 kilometrów od Serbii i 75 kilometrów od Macedonii Północnej. 400 kilometrów na wschód od Sofii leży popularne wśród turystów Morze Czarne. Mijamy teraz odrestaurowane stare kamienice, stojące obok szarych domów ze zniszczonymi balkonami. Co chwilę pojawiają się też monumentalne budowle w stylu stalinowskim, jak obecny budynek parlamentu, Dom Partii. Potem przejeżdżamy przez dzielnice, w których szklane biurowce świadczą o dzisiejszym rozkwicie.

Jazda po Sofii to również osobista podróż w przeszłość Ivaylo Popivantcheva. W tamtej bocznej uliczce grał kiedyś w piłkę nożną. Tam na górze mieszkała jego babcia. A tam z tyłu, daleko na horyzoncie, uczył się jazdy na nartach, a po studiach ekonomicznych pracował nawet jako instruktor narciarstwa. Przygotowane stoki były wówczas rzadkością. Zresztą do dzisiaj najchętniej jeździ poza wytyczonymi trasami. Razem z synami w wieku 19 i 23 lat, którzy tak jak on są zagorzałymi fanami jazdy w głębokim śniegu. To „poczucie wielkiej wolności”. „Radość z ruchu”. „Odczuwanie dynamiki, sił fizycznych”. To słowa zapalonego sportowca. Freeridera. I entuzjasty Porsche.

Docieramy do Porsche Center położonego na obrzeżach miasta. W salonie wystawowym możemy podziwiać większość egzemplarzy z prywatnej kolekcji Popivantcheva, która obecnie liczy ponad 100 pojazdów. W dużej hali znajdziemy nie tylko nowsze modele, ale też pieczołowicie odrestaurowane samochody z każdej epoki w historii Porsche. Z prawej strony zaraz przy wejściu stoi prawdziwa perełka: biały kabriolet 356 1500 z 1953 roku. Dalej jeden z pierwszych modeli 911 Targa z 1966 roku, a niedaleko nich 911 Carrera 2.7 Targa (serii G) z 1974 roku. Listę można by ciągnąć w nieskończoność, ale Popivantchev ma w planie jeszcze jedną atrakcję: wizytę w należącym do niego garażu.

Wkrótce dojeżdżamy do jego domu – garaż został wbudowany w znajdujące się przed nim zbocze. Na umieszczonym na zewnątrz szyldzie możemy przeczytać „Ali Baba’s Cave”. W środku czuć zapach benzyny, oleju, skóry i metalu. Popivantchev opowiada nam, jak zamienił uniwersytet na ośrodek narciarski, jak po upadku Związku Radzieckiego zaczął importować samochody ze Stanów Zjednoczonych, a po zakupie 356 A Coupé i 911 2.4 Targa (pierwszej generacji) odkrył pasję do Porsche i jak rozrastała się jego firma, aż trzy lata temu został oficjalnym importerem Porsche w Bułgarii. Prowadzi nas do 356 B Coupé, rocznik 1963. To rok jego urodzin.

Widać na nim zbocze góry pokryte grubą warstwą śniegu. Trzech mężczyzn na nartach. Pierwszy z nich zjeżdża stromo w dół, przez krawędź uskoku, wykonuje salto i ląduje. Perfekcyjny freeride. „To mój syn Mateo”, wyjaśnia Popivantchev. Rusza drugi mężczyzna, robi salto i perfekcyjnie ląduje. „Rodin”, mówi z dumą ojciec. Gdy na końcu zaczyna zjeżdżać trzeci z nich, również pionowo w dół, zamyka laptopa. „Ach, to tylko ja…”, mówi. Czy zjazd zakończy się saltem? Ivaylo Popivantchev tylko się uśmiecha.